TAK of een kwarteeuw positieve dwarsheid
Mogelijk zullen sommigen bij het lezen van deze titel de wenkbrauwen fronsen; hoe vallen "dwarsheid" en "positief" met elkaar te rijmen? In ieder geval kan de werking, het ageren van TAK moeilijk op een meer kernachtige manier samengevat worden.
Communautaire dwarsliggers
Inderdaad is TAK een dwarse bende, omdat het met zijn programma en door zijn (straat)agitatie bepaalde personen, zoals bijvoorbeeld Franstalige politici met annexatieplannen voor Vlaams-Brabant, en bepaalde instellingen, zoals het volledige Belgische establishment, bewust tegen de haren instrijkt.
Die dwarsheid wordt door de actiegroep als handelsmerk gehanteerd om zijn programma te kunnen realiseren: het streven naar een volledige vernederlandsing van het bedrijfsleven, het voortdurend ageren voor de integrale toepassing en correcte naleving van de taalwetten in Brussel en in alle taalgrensgemeenten, waaraan onlosmakelijk verbonden het niet aflatende pleidooi voor de afschaffing van de onzalige faciliteiten. Ook de reeds een halve eeuw oude eis voor de opheffing van de sociaal en humaan onaanvaardbare repressie- en epuratiewetgeving blijft gehandhaafd. Daarbij mag niet vergeten worden dat TAK niet onverschillig blijft voor actuele sociale en politieke vragen en problemen: de nood aan een degelijke verankeringspolitiek op economisch vlak, de dringende vraag naar een eigen Vlaamse sociale zekerheid, … De rode draad doorheen het TAK-engagement is in feite dubbel: 1) Vlaamse Beweging: sociale beweging, en 2) een onafhankelijke Vlaamse staat, met een volwaardige stem in de Europese besluitvorming.
Men kan moeilijk ontkennen dat dit een constructief en positief project is. Dat deze optie echter lijnrecht tegenover het unitaire Belgische denken staat. Maar men moet toch toegeven dat er evengoed naar de kwadratuur van de cirkel kan gezocht worden door te veronderstellen dat het streven naar volwaardige Vlaamse autonomie het Belgische belang ten goede zou komen.
Vrijwilligers
Het is al een kwarteeuw de typische TAK-handtekening dit programma concreet gestalte te geven door actie, zeg maar straatagitatie. Liefst ludiek verpakt, maar toch scherp en altijd ter plekke, daar waar de Belgische schoen het meest knelt. Met deze manier van werken bereikt men een drievoudig resultaat: men trekt de aandacht van de publieke opinie voor een bepaald probleem, degenen die onmiddellijk met dat probleem geconfronteerd worden, voelen dat ze niet alleen staan, en verantwoorde politici worden met hun neus op een tekort of een fout in de besluitvorming geduwd. Door deze manier van werken is TAK steeds zo’n beetje de vreemde eend in de bijt geweest van de soms erg academische Vlaamse Beweging.
Ook de structuur van TAK is uniek. Al van bij het ontstaan was het een beperkte groep mensen, de TAK-Raad, die de koers van de actiegroep uitdenkt, uittekent en de actie met militanten uitvoert. Aangezien TAK een feitelijke vereniging is, zijn er geen leden. Wie met TAK ageert, doet dat op vrijwillige basis. Er is natuurlijk de vaste groep van kernmilitanten, mensen die ongeveer vijf tot tien jaar regelmatig optrekken en bijna wekelijks klaar staan om – zelfs bij nacht en ontij – de baan op te trekken. Op hen kan de TAK-Raad ook rekenen om medewerkers te werven: mensen die dan op school, in de werkkring of in het verenigingsleven aangesproken worden. Alles gebeurt op volstrekt vrijwillige basis. Waarschijnlijk zou men raar opkijken van het aantal mensen dat gedurende korte of langere tijd TAK-militant is geweest in de voorbije 28 jaar. Deze losse structuur kan de TAK-verantwoordelijken soms kopbrekens bezorgen: het sterk schommelende militantenaantal. Langs de andere kant is dit ook de sterkte van de actiegroep: het niet-formele, het ongrijpbare. Vooral voor de ordediensten blijft het steeds in het ongewisse tasten. Men kan soms wel vermoeden waar de actiegroep zal opduiken, maar nooit weet men hoe en met hoeveel actievoerders. Men kan soms met een kleine groep actievoerders ageren en meer weerklank bekomen dan met een betoging.
Ongebonden
Een ander sterktepunt van de actiegroep is zijn ongebondenheid, om misschien een oud woord te gebruiken: godsvrede. De ware historische betekenis van godsvrede ligt de TAK-verantwoordelijken na aan het hart: over filosofische en ideologische grenzen heen samenwerken in een geest van wederzijds respect om een stukje Vlaams bewegen concreet gestalte te geven, om op een Uilenspiegelmanier en in de voetsporen van Flor Grammens de Vlaamse publieke opinie te sensibiliseren en de politici voor hun verantwoordelijkheid te plaatsen. Aan die partijpolitieke ongebondenheid wordt niet getornd. Het is inderdaad niet altijd eenvoudig, politieke partijen hebben maar al te graag de actiegroep voor hun karretje gespannen, en buitenstaanders staan maar al te gretig klaar om een partijpolitiek etiket op TAK te kleven. Voor de enen is TAK de begerige buit die men graag zou binnenhalen, voor de anderen is de actiegroep de besmettelijke teringlijder die men best mijdt.
De ongebondenheid van TAK is juist een factor die heel wat Vlaams-nationalisten, maar ook anderen, aantrekt. Het is a.h.w. een vluchtheuvelfunctie die wordt aangeboden om op een zinvolle manier aan actueel Vlaams bewegen te doen zonder partijpolitieke etikettenkleverij en naijver. Op die basis trouwens werd in 1991 een samenwerkingsakkoord afgesloten met de Vlaamse Volksbeweging.
Eveneens is er de ongebondenheid waarmee TAK geen enkel communautair dossier uit de weg gaat. Geen enkel communautair potje blijft voor TAK gedekt, niettegenstaande politieke tenoren uit de Brusselse Wetstraat het in naam van de lieve, maar holle, pacificatie natuurlijk liever anders zouden hebben.
Wanneer TAK die ongebondenheid zou opgeven, dan sluit het beter de boeken. Want dan is het niet enkel zijn wervingsbasis kwijt, maar ook het vertrouwen van militanten én van heel wat sympathisanten. En deze laatsten zijn in de TAK-werking niet weg te cijferen: het zijn de milde weldoeners die op tijd en stond de werkingskas en de kas van het boetefonds spijzen en zo de actiegroep al 28 jaar op de been helpen houden; het zijn dikwijls ook persmensen die van oordeel zijn dat TAK met één of ander dossier terecht aan de communautaire alarmbel hangt en die weten dat TAK dit doet uit eerlijke verontwaardiging en niet uit politieke berekening.
Het is vooral die eerlijke verontwaardiging die de ruggengraat uitmaakt van de actiegroep, die de brandstof is waarop TAK blijft werken. De eerlijke verontwaardiging van gewone Vlamingen met een hart voor Vlaams-Brabant, met zorg voor de Voerstreek, met kommer voor een levensvatbare hoofdstad Brussel én met een droom van een onafhankelijke natie als veilig huis voor ons volk!
Bart De Valck
Guido Moons