TAK blijft zinvol nuttig
Vandaag toch nog belangstelling durven tonen voor "het klauwen van de leeuw" is niet vanzelfsprekend. Enige sympathie laten zien voor wat Vlaams is, bewijst alleen maar de persoonlijke bekrompenheid. Deskundige wetenschappers hebben inderdaad duidelijk gemaakt hoe verderfelijk nationalistisch en dus extreem-rechts al dat Vlaams gebeuren wel zou kunnen zijn. En wie wil vandaag in dat gezelschap vertoeven? In het Flanders-jargon uitgedrukt kan het zonodig nog, maar ook dan moet men toch liever niet al te veel aandringen.
Wie binnen de Vlaamse grenzen een intellectueel wil zijn, wordt immers niet graag herinnerd aan de nochtans onbetwistbare vaststelling dat hij of zij op Vlaamse grond geboren werd, dat zijn moedertaal meer dan waarschijnlijk het Nederlands was en nog altijd is, dat hij of zij in die taal leerde spreken en dus ook denken, dat hij of zij dus noodgedwongen toch door het leven moet gaan met een – zij het dan viertalige – Vlaamse identiteitskaart.
In die wereld is er geen plaats voor iets als het Taak-Aktie-Komitee. Nauwelijks meer dan een stelletje bekrompen fundamentalisten die geen oog willen hebben voor de onomkeerbare vooruitgang die Vlaanderen boekt binnen dat federale België, binnen dat alsmaar sterk groeiende Europa. Een Europa waar naar verluidt alle mensen broeders zullen zijn, een Europa dat evenwel zo gevarieerd is dat men natuurlijk moet willen aanvaarden dat niet iedereen bovenaan de Europese ladder kan staan, dat men dus toch iets zal moeten offeren om te kunnen zeggen dat men Europees is, een klein beetje zichzelf zal moeten uitschakelen als we tot die grote Europese broederschap willen behoren.
Een refrein dat naar verluidt intellectueel-progressief kan klinken, een refrein waarin evenwel geen ruimte is voor mensen die menen toch iets meer terughoudend te moeten zijn tegenover dat Europa, tegenover dat federale België, tegenover dat Vlaanderen dat zo graag in het Engels laat weten dat het zelfstandig en dus volwassen is. Voorbehoud in hoofde van hen die vinden dat de Vlaamse grieventrommel nog lang niet naar het Vlaams archief mag, voor jonge mannen en vrouwen die van oordeel zijn dat die Vlaamse vooruitgang nog altijd wordt bezwaard door flink wat schoonheidsvlekjes. En dat is zeer zacht uitgedrukt. Voor hen die vinden dat die nog overblijvende Vlaamsonvriendelijke stoorzenders weg moeten voordat oprecht kan geloofd dat dit Vlaanderen inderdaad op weg is naar een volwassen zelfstandigheid. En die kritische afstandelijkheid wordt naar buiten gebracht met optredens die niet altijd door iedereen evenzeer gesmaakt worden, schermutselingen waarvan sommigen zich oprecht afvragen of die vandaag nog altijd moeten. Sceptici dus die zich afvragen of onze Franstalige hulpvaardige critici ten zuiden van de taalgrens dan toch geen gelijk hebben als zij blijven herhalen dat het Vlaanderen vandaag toch volwassen genoeg moet zijn om te kunnen leven met een Franstalige schaduw over de Vlaamse rand, met een land dat inderdaad nog altijd niet de nodige grandeur kon opbrengen om te willen vergeven, met wat zogenoemde culturele overblijfselen van wat ooit het Franssprekende Vlaanderen was, met zelfs de bewuste wil van de andere Gemeenschap om in het Vlaamse huishouden tussen te komen telkens als men zelf oordeelt dat het moet, met die Engelstalige epidemie op een ogenblik dat we nauwelijks nog onze eigen taal correct kunnen spreken. Precies enkele van de pijnpunten waarvan het TAK de voorbije kwarteeuw zijn programma maakte.
En terecht.
De geschiedenis van het nu vijfentwintigjarige TAK ligt voorlopig vast in twee discrete brochures. Spektakeloefeningen zoals de oorlog rond het beruchte Schaarbeekse loket of in Voeren, stillere agitatie ten gunste van het Nederlandstalig onderwijs in de hoofdstad, wandelingen langsheen de nog altijd bedreigde taalgrens, blijvend aandringen voor eindelijk amnestie, het nog altijd beschamende Vlaamsonvriendelijk taalgebruik in Brusselse ziekenhuizen om het bij die lukrake keuze te houden. Met tussendoor geregeld een stevig pak rijkswachtersslaag of zelfs een nachtje cel. Zonodig zelfs een strafregister met mogelijke kwalijke gevolgen voor het eigen beroepsleven.
Dit doe je niet, als je niet oprecht overtuigd bent van je eigen gelijk. Of, dat blijf je niet als je niet ooit eens merkt dat al dat betogen ook anderen wakker schudt. En dus het schandaalloket in Schaarbeek ook de politieke agenda haalt. En dus de wereld rondom ons moet vaststellen dat dit Belgenland niet vergevingsgezind wil zijn en dit dankzij een stevige TAK-amnestiecampagne tijdens het eerste pausbezoek aan ons land. En dus de Wetstraat eindelijk begint te beseffen dat het nu maar uit moet zijn met nog meer vondsten om het Vlaamse Voeren nog iets minder Vlaams te laten lijken.
Hoeveel goede Vlaamse punten TAK na 28 jaar verdient is nochtans niet te zeggen: TAK is wel een belangrijke schakel in die Vlaamse ketting. Een van die merkwaardige vaststellingen in die Vlaamse Beweging is dat iets als TAK een kwarteeuw lang ongeschonden overeind is gebleven. Heeft het iets te maken met het feit dat TAK de blijvende terechte Vlaamse verontwaardiging vertolkt omdat bijvoorbeeld de hoogste rechter in dit land er net niet prat op gaat dat hij eigenlijk geen Nederlands kent. Of toch niet voldoende om in de taal van de meerderheid van de bevolking van dit land ook recht te spreken. Verontwaardiging omdat twee Vlaamse ministers naar mekaar brieven sturen in de taal van Voltaire! Ook maar een toevallige keuze van mogelijke Vlaamse oprispingen die overigens nog niet in het TAK-archief te vinden zijn. Een lijst die zonder veel moeite nog vele bladzijden zou kunnen doorlopen.
Precies daarom was, is en blijft TAK ook vandaag nog altijd levensnoodzakelijk. Wat te gemakkelijk immers denkt weldenkend Vlaanderen dat er al lang geen reden meer is om zich niet te wentelen in een Vlaamse euforie, wat te simplistisch denkt intellectueel Vlaanderen (of een deel daarvan) dat de verworvenheden van wat inderdaad omschreven wordt als DE Vlaamse Beweging nu best vergeten en vooral vergeven worden. TAK moet zich niet bezondigen aan het proberen uittekenen van nog een diepzinnig dossier over hoe dat federale België er moet uitzien, dat doen anderen al veel te vaak. TAK mag natuurlijk zoals iedereen zijn eigen keuze ook propageren.
Alleen heeft Vlaanderen van vandaag en morgen intussen nog altijd bezielde mensen nodig, die luidop getuigen dat het werk nog lang niet af is, dat Vlaanderen nog altijd niet is wat het zou willen zijn of zou moeten zijn.
Die opdracht om te getuigen blijven waarmaken is zonder twijfel al uitdagend genoeg.
Marc Platel