Splitsing Brussel-Halle-Vilvoorde - in Vraag en eerlijk Antwoord
Direct naar vraag & eerlijk Antwoord? klik hier
Inleiding
Een ONzuivere splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde
De splitsing van het kies- en gerechtelijk arrondissement BHV is een Vlaamse eis die inmiddels al bijna 50 jaar meegaat. De eis werd de voorbije jaren overgenomen door alle Vlaamse partijen. Allen engageerden zij zich voor een onverwijlde (weet u nog?) splitsing ZONDER toegevingen. Uiteindelijk moesten we 7 jaar (en 2 ongrondwettelijke verkiezingen) wachten om te komen tot een gedeeltelijke splitsing MET toegevingen. Het akkoord - zoals het tussen alle Franstalige partijen en CD&V, Open VLD, sp.a en Groen werd afgesloten - bestempelen als "zuiver" - zoals CD&V doet - is dan ook je reinste bedrog.
Het ONzuivere akkoord over de kieskring
De kieskring BHV wordt gesplitst in een kieskring Brussel en een kieskring Vlaams-Brabant. In de zes faciliteitengemeenten kan men - zo men dat wil - stemmen op lijsten van de Brusselse kieskring. De zes worden daartoe ondergebracht in een apart kanton met als hoofdplaats Sint-Genesius-Rode, een symbolisch niet onbelangrijke keuze.
De splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde is op deze manier als het ware een splitsing van Halle-Vilvoorde: de zes faciliteitengemeenten worden afgesplitst van de rest van Halle-Vilvoorde en alvast electoraal bij Brussel gevoegd.
Wat de Senaat betreft wordt een deel van de Franstalige senatoren in de toekomst aangeduid op basis van de stemmen behaald in heel Vlaams-Brabant (voor Vlaamse partijen bestaat een soortgelijke regeling natuurlijk niet). De Franstaligen hebben er dus belang bij om ook na de splitsing van BHV met eigen lijsten op te komen.
Het ONzuivere akkoord over het gerechtelijk arrondissement
Het parket van Brussel wordt gesplitst in een tweetalig parket bevoegd voor Brussel en een Nederlandstalig parket bevoegd voor Halle-Vilvoorde. Één vijfde van de parketmagistraten in Halle-Vilvoorde moet Franstalig zijn. En terwijl in Brussel de tweetaligheidsvoorschriften voor het parket worden versoepeld, wordt in Halle-Vilvoorde een tweetaligheidseis ingevoerd. Binnenkort zal men dankzij dit akkoord dus voor bepaalde jobs in Vlaanderen bij wet verplicht Frans moeten kunnen.
De rechtbank van Brussel wordt niet gesplitst maar - zoals dat dan technisch heet - ontdubbeld. We krijgen een Franstalige rechtbank bevoegd voor Brussel en Halle-Vilvoorde en een Nederlandstalige rechtbank met hetzelfde rechtsgebied. De tweetaligheidsvereisten worden binnen die rechtbank versoepeld. Bovendien zou het aantal Nederlandstalige rechters verminderd worden.
Vraag en eerlijk Antwoord (vragen die overgenomen werden van CD&V in het oranje)
1. We krijgen een Nederlandstalige rechtbank: eindelijk zal er sneller recht worden gesproken.
Klopt hoegenaamd niet.
In de nieuwe regeling wordt de Nederlandstalige rechtbank van Brussel zwaar onderbemand. De verdeling van de middelen tussen de Nederlandstalige en Franstalige rechtbank (20% vs. 80%) stemt hoegenaamd niet overeen met de werklast verdeling waar we veelal spreken over 35% vs 65%. Een deel van het huidige Nederlandstalige personeelsbestand zal zelfs moeten afvloeien.
Het kan niet anders dat binnen de kortste keren de gerechtelijke achterstand voor de Nederlandstalige rechtbank groter wordt. En dat was natuurlijk niet de bedoeling.
2. Zullen de Franstalige kiezers uit Vlaams-Brabant, die niet in de zes randgemeenten wonen, nog voor Franstalige kandidaten kunnen stemmen ?
Ja - al is dit niet echt nieuw. Veel belangrijker is de vraag of Franstalig België zijn ongezonde interesse voor Vlaams-Brabant zal opbergen. Het antwoord daarop is ondubbelzinnig NEEN.
De nieuwe regeling voor de senaat waarbij de resultaten van de Franstalige lijsten in Vlaams-Brabant meetellen voor de aanduiding van de Franstalige senatoren staat er garant voor dat het electorale opbod tussen Franstalige partijen gewoon verder gaat. Daar waar Franstalige stemmen in de Leuvense kieskring in het verleden verdronken werden in de veel grotere groep van Vlaamse stemmen, zullen deze Franstalige stemmen in de nieuwe regeling aan belang winnen. De strijd om Franstalige stemmen zal daarmee voor het eerst ook in de oude kieskring Leuven in volle hevigheid kunnen losbarsten.
Het is overigens perfect mogelijk dat Franstalige kopstukken uit Brussel nog steeds figureren op deze Vlaams-Brabantse lijsten.
3. Worden de faciliteiten nu verruimd en gebetonneerd in de Grondwet ?
Ja - in tegenstelling tot wat CD&V beweert.
Nieuw is bijvoorbeeld dat inwoners van de zes die zich in hun taal(voor)rechten geschonden menen naar een tweetalige kamer van de Raad van State kunnen stappen. Vlaamse rechters zullen ook veel moeilijker dan vandaag een doorverwijzing naar een Franstalige rechtbank kunnen weigeren aan een inwoner van de zes.
Al deze regeltjes (inclusief de nieuwe kiesregeling voor de zes overigens) worden ingeschreven in de grondwet via bijzondere wetten.
4. Wie benoemt in de toekomst de burgemeesters in de zes randgemeenten ?
Wanneer de Vlaamse regering een benoeming weigert, zal het finaal de tweetalige kamer van de Raad van State zijn die beslist over de al dan niet benoeming. Franstaligen kunnen op deze manier mee beslissen over de benoeming van burgemeesters in Vlaamse gemeenten.
Een kandidaat die voorgedragen wordt als burgemeester krijgt bovendien meteen de titel van “aangewezen burgemeester”: vol van bevoegdheid en verloond als ware hij/zij benoemd.
5. Is de keuze voor de tweetalige Algemene Vergadering van de Raad van State een nieuwigheid?
Burgemeesters uit de zes faciliteitengemeenten die een tuchtmaatregel aanvochten voor de (Vlaamse kamer van de) Raad van State konden sinds de Lambermontakkoorden een prejudiciële vraag stellen aan de tweetalige kamer van de Raad van State.
In de nieuwe regeling kunnen kandidaat-burgemeesters hun niet-benoeming van bij het begin aanvechten voor een tweetalige kamer van de Raad van State. Franstaligen zullen zich dus niet enkel kunnen uitspreken over de grond van de zaak (cfr. de prejudiciële vraag die vroeger bestond), maar ook over de proportionaliteit van de straf (niet-benoeming).
Ook hier gaat CD&V wel heel kort door de bocht.
6. De omzendbrieven Peeters worden niet afgeschaft, dat is toch een goede zaak?
De Franstaligen hebben deze eis inderdaad laten vallen ... omdat er werd afgesproken dat taalgerelateerde betwistingen voortaan door de tweetalige kamer van de Raad van State zullen behandeld worden. Zij zijn ervan overtuigd dat de Franstalige rechters van de Raad van State de omzendbrieven Peeters zullen vernietigen.
7. Kan de Franse Gemeenschap nu initiatieven nemen in de zes Randgemeenten ?
Neen. Het feit dat Verhofstadt dit in 2005 wel voorzag, wil niet zeggen dat het akkoord van 2011 goed is ... het betekent enkel dat het bijna-akkoord uit 2005 nog slechter was.
Het blijft overigens afwachten op welke manier de Hoofdstedelijke gemeenschap evolueert.
8. Halle-Vilvoorde krijgt een eigen parket en dus een eigen aanpak van de criminaliteit.
Klopt, maar in dat parket zal één vijfde van het personeel Franstalig zijn. Één derde van het personeel moet bovendien tweetalig zijn. Voor bepaalde jobs in Vlaanderen zal u dus dankzij dit akkoord het Frans machtig moeten zijn. We worden dus terug gekatapulteerd in de tijd.
De tweetaligheid die in Halle-Vilvoorde wordt ingevoerd, staat overigens in schril contrast met de afbouw van de tweetaligheid in Brussel.
9. Hoe kan de interpretatie van eenzelfde akkoord zo verschillend zijn aan Vlaamse en Franstalige kant?
CD&V maakt er zich vanaf door te stellen dat alle partijen die accenten leggen die hen het beste uitkomen. Over de grond van de zaak zou er echter geen betwisting bestaan.
Wij kunnen alleen maar vaststellen dat de tekst van Di Rupo vaak nu al bijzonder gedetailleerd is als het over de inhoud en vastlegging van nieuwe Franstalige waarborgen gaat, iets wat we bij Vlaamse verwezenlijkingen veel minder zien. De kwestie van het gerechtelijk arrondissement indachtig (BHV was zogezegd gesplitst en twee weken later heeft men nog dagen aan een stuk over de splitsing van het gerechtelijk arrondissement gepalaverd) wachten we best de definitieve wetteksten af.
10. Vermindert door de mogelijkheid voor de inwoners van de randgemeenten om op Brusselse lijsten hun stem uit te brengen, de parlementaire vertegenwoordiging (uitgedrukt in aantal zetels) van de Vlamingen in de Kamer van Volksvertegenwoordigers ?
Het antwoord op deze vraag is ondubbelzinnig ja. Dat CD&V hierover mist spuit is bedrog van de bovenste plank.
Precies om potentieel zetelverlies tegen te gaan voorzag het wetsvoorstel van de burgemeesters in een lijstverbinding tussen Nederlandstalige lijsten uit Brussel en Vlaams-Brabantse lijsten. Precies die lijstverbinding is onmogelijk gemaakt. Zelfs intern-Brusselse lijstverbinding is onmogelijk zodat een Vlaamse stem in Brussel de facto een verloren stem zal worden.
11. Zorgt het akkoord ervoor dat later de zes randgemeenten bij Brussel kunnen worden gevoegd?
Deze stelling wordt door CD&V van de hand gedaan als zijnde speculatief. De Franstalige reacties op dit akkoord sterken ons echter in onze overtuiging dat deze vraag hoegenaamd geen wilde speculatie is, doch eerder getuigt van een gezonde zin voor realiteit.
In de regel worden administratieve grenzen gehanteerd bij de opdeling van een land. Wij kunnen niet anders dan vaststellen dat de administratieve grenzen rond Brussel blijvend en nog meer ondergraven worden.
12. Zal de hoofdstedelijke gemeenschap op termijn Brussel niet uitbreiden ?
De hoofdstedelijke gemeenschap wordt door CD&V verkocht als een lege doos. Op termijn zou het wel eens de doos van pandora kunnen zijn. Het staat in de sterren geschreven dat bij toekomstige hervormingen Franstalig België zal aandringen op een uitbreiding van de bevoegdheden van deze hoofdstedelijke gemeenschappen.
Als Vlaanderen in de toekomst af wil van de hoofdstedelijke gemeenschap zal het daarvoor overigens een prijs moeten betalen, want de hoofdstedelijke gemeenschap wordt ingeschreven in de grondwet zodat die niet meer kan afgeschaft worden zonder akkoord van de Franstaligen.
Deze hoofdstedelijke gemeenschap past bovendien wonderwel in de Franstalige strategie om de administratieve grenzen rond Brussel in vraag te stellen.
13. Beslissen het Brusselse en Waalse Gewest mee over de op- en afritten van de Brusselse Ring die op Vlaams grondgebied liggen ?
Het antwoord op deze vraag zit al vervat in ons antwoord op de vorige vraag.
14. Brussel wordt hervormd en krijgt extra centen ... een eerlijke ruiloperatie?
Brussel krijgt massaal veel centen, meer dan men eigenlijk kon objectiveren en - heel toevallig - precies evenveel als de PS in 2010 al vroeg.
De hervormingen die Brussel daar tegenover moet plaatsen ogen mager. In alle geval is het veel minder dan alle Vlaamse partijen nodig achtten.
15. Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest wordt een volwaardig derde gewest.
CD&V verliest zich hier in juridische spitsvondigheden om niet te moeten toegeven dat Brussel er een pak bevoegdheden bovenop krijgt. Meer zelfs: ook enkele gemeenschapsbevoegdheden verhuizen naar het Brussels gewest.
Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest gaat in alle geval meer en meer lijken op de andere gewesten. Het federalisme met drie - waarin Vlaanderen permanent in de verdrukking zal zitten (tegenover Wallonië en Brussel) komt opnieuw wat dichterbij.
16. Worden de stemmen van Belgen in het buitenland gedropt in Halle-Vilvoorde, zoals dat in 2010 het geval was in Lennik?
Neen - maar dit heeft op zich niets met BHV te maken.
17. De omzendbrieven Peeters worden niet afgeschaft, dat is toch een goede zaak?
De Franstaligen hebben deze eis inderdaad laten vallen ... omdat het in de nieuwe regeling de tweetalige kamer van de Raad van State is die zich mag uitspreken over dergelijke taalgebonden betwistingen.
Zij zijn ervan overtuigd dat de Franstalige rechters van de Raad van State de omzendbrieven Peeters op de helling zullen zetten.
18. Is dit alles?
Neen.
De federale kieskring (super-BHV), tweetalige lijsten in Brussel en een verdere versoepeling van de taalwetgeving in Brussel zijn zaken die nog geen deel uitmaken van het huidige akkoord, maar die wel door commissies allerhande tijdens deze legislatuur zullen behandeld worden.
Over de magere - niet altijd even coherente - bevoegdheidsoverdrachten, de nieuwe financieringswet en andere zouden we nog hele pagina's kunnen volschrijven.