Een klein beetje leedvermaak mogen we nu toch wel hebben. Al eeuwen houdt de francophonie de wereld voor dat het Frans de rijkste, mooiste, veelzijdigste, meest literaire en meest geschikte taal ter wereld is. Dat het Frans mooi kan klinken -- tenzij uit de mond van een bepaald Franstalig politiek schorriemorrie in dit land -- staat buiten kijf, al kunnen wij u ook gelijk een lijst geven van tien talen die volgens ons eveneens mooi klinken. Over smaak en kleur valt niet te twisten.

De francophonie, met Frankrijk voorop, dichtte de eigen taal echter eigenschappen toe om op die manier andere talen diezelfde eigenschappen te ontzeggen. Er kon maar één de beste zijn. Herinner u onze eigen taalstrijd en de Franstalige mantra als zou onze Nederlandse taal niet geschikt zijn om gebruikt te worden in de wetenschappen. Dat was lang hét argument om de vernederlandsing van de Gentse universiteit tegen te houden. Groot was dan ook de Franstalige frustratie toen vanaf de achttiende eeuw het Engels steeds meer de taal van de diplomatie, handel en wetenschap werd.

Frankrijk was bijgevolg blij dat de Europese Gemeenschap het Frans gebruikte als de voornaamste werktaal. Tot Engeland het clubje vervoegde. Maar het Engels bleef desondanks marginaal. Sinds de toetreding van de laatste lichting EU-leden (oud-Oostbloklanden), slaat de balans de kant van het Engels uit, tot grote frustratie van Frankrijk. Enkele jaren geleden stormde Jacques Chirac, toen president van Frankrijk, woedend een zaal uit waar de Europese Commissie een topoverleg hield. De oorzaak? Een Frans zakenman richtte het woord tot een internationaal gezelschap van genodigden in het Engels.

De laatste drie eeuwen ontwikkelde het Engels zich op wereldschaal tot de lingua franca van wetenschap en handel. Frankrijk voerde een achterhoedegevecht en probeerde -- bewust -- de kennis van het Engels in Frankrijk te beperken. De Franse minister van onderwijs, Xavier Darcos, geeft nu openlijk toe dat Engels dé taal is in internationale handel en dat de Fransen maar beter Engels leren als ze internationaal succes willen hebben. Het is hem ook opgevallen dat in de toekomst nog slechts weinigen buiten Frankrijk Frans zullen verstaan en spreken.

Als Vlamingen kunnen we niet anders dan iedereen steunen die opkomt voor zijn eigen taal en cultuur. Als Vlamingen kunnen we aanvaarden dat het Engels een internationale handelstaal is, maar we hebben het er moeilijk mee dat die taal ook steeds meer het Nederlands komt bedreigen op zijn eigen terrein, d.w.z. in ons eigen onderwijs. Maar een beetje leedvermaak hebben wél omdat Frankrijk en de wereldwijde francophonie nooit respect getoond hebben voor andere talen. Hun probleem met het Engels is niet dat het een internationaal overheersende taal is. Nee, hun probleem is dat het Engels op internationaal vlak het Frans verdrongen heeft en dat het nu zelf niet meer overheersend is. Dát valt de Franstaligen zwaar. Wat moet er nu worden van hun theorie dat het Frans de mooiste, rijkste en meest geschikte taal ter wereld is, als die wereld lak heeft aan Frans?

Een beetje leedvermaak hebben wij dus omdat die hooghartige Franstalige cultuur enkele finale meppen heeft gekregen en uitgeteld in de touwen hangt. Het is alsof het betwetertje van de klas -- dat jongetje of meisje dat iedereen corrigeert -- moet zittenblijven. En de rest van de klas? Die ging over naar het volgende jaar en gniffelde.

Lees meer ...